Spoetnik Symposium

27 11 2008

Yesterday the Spoetnik Symposium was held (see my previous announcement here).

SPOETNIK was a 17 week course on NEW (web 2.0) internet communication methods for librarians. The main target group consisted of UBA (University Library of Amsterdam) librarians. In total, there were more than 160 course members, each having his own blog.

The organizing UBA-spoetnik team, organized the Spoetnik symposium to learn from each other what has been done with the knowledge obtained a half after the course had finished.

The program was as follows:

14.00 Opening by Robin van Schijndel
14.10 Since SPOETNIK – part1: Blogging after SPOETNIK by Jacqueline (alias Laika)
14.25 Since SPOETNIK – part2: Colleagues about SPOETNIK by Alice Doek
14.40 Group discussions
15.30 Koffie- en theepauze
15.45 Feedback from the discussion groups
16.15 Since SPOETNIK – part 3: New applications by Pascal Braak
16.30 Closure and drink

spoetnikThe symposium started a few minutes later because Jacqueline was a bit late: she had to take off Laika’s astronaut suit (well kind of, she torn her new pantyhose and had to find a new one (that didn’t fit), she dubbelchecked whether she took her USB-stick with her and she forgot her glasses). It could have been worse, because it was just a few hours in advance that Jacqueline found out that the meeting was not in THE Doelenzaal at the Kloverniersburgwal but in the (also beautiful and old) Doelenzaal (zaal = room) in the UBA (main library of the University of Amsterdam). Of course, everyone else just knew this. That underlined the feeling that the Academical Medical Center and most other departments of the UBA are both physically and mentally apart, although still connected.

The atmosphere was very relaxed. Before the speeches, there was a lot of rumor or as Alice said: it is like a reunion. And that ‘s how it felt! Finally I had the chance to meet my colleague bloggers in real life. I met Boekenvlindertje, Duijfje, Dyoke of Zygomorf (which I had always wrongly pronounced as Díe Joke, should be Dieuwke) and Turquoois, and I had long chat with Bert of “Een beetje adjunct” and finally with my blogmate George of Brughagedis, the one with whom I shared Google Docs, but never a drink, before. Both Bert and George have written a blogpost about this meeting (see here and here)

Although George doesn’t want to be in the picture, he was mentioned in the introductory speech of Robin as one person that ‘meant a lot for the course’. That is certainly true. You need some active contributors to inspire the rest. Besides George was the first to create an OPML-feed of all blogs (together with Pascal) which made it a lot easier to keep up with all Spoetnik blogs.

My talk was next. In 15 minutes I had to outline “Blogging after Spoetnik”. How did I continue when the course was finished? Here is my powerpoint presentation.

The theme I choose was “Blogging is navel gazing?!”. I notice that many people (including myself in the pre-web 2.0 phase) consider blogging as something egocentric, just an outlet for one’s feelings and frustrations, or hobbies and thoughts. What I hoped to show is that web 2.0 is not just a set of web 2.0 tools, but it is a whole philosophy. It is the philosophy of gaining momentum when sharing. But to do this you have to be patient, you must have a story to tell (content) and than you have to find readers, else you will remain ‘lonely’. I recommended twitter as a very good source to build up a community, if you use it the right way (find people to share things with). Although I have to say that it is a lot easier for me, as a health 2.0 blogger to find a large global community than someone specialized in Dutch linguistics.
Thus I feel committed to write an introduction on how to use Twitter effectively. Preferably in Dutch: at least 2 UBA colleagues spontaneously said they regret that I had changed to English.

Alice told us the origin of Spoetnik and gave an overview of the opinions of many other well known Dutch librarians about the course. The comment of Wowter was missing however, possibly because he expected Alice to use a web 2.0 way of finding it (Feeds and Twitter). (You can read his -Dutch- comment here). Many other libraries will follow the example of Spoetnik and 23 Dingen, although in a shorter version.

Pascal showed us that there were many new web 2.0 tools ( a few slides with last week’s additions), but according to Pascal none of them was really new, but all variations on a theme. He did whisper that he had a new twitter-firefox api for me, so I hope he will provide me with further details.

In between we discussed in groups what we had learned from the course, what we liked and didn’t like about different tools. Using Google Docs, we brainstormed about how we could implement web 2.0 tools in our library, UBA-wide. A very interesting part of the program, this exchange of thoughts. Robin gave a quick overview of the ideas, but shortly all input will be available at the Spoetnik-website together with the presentations.

The Spoetnik course has been a success, this meeting was a success and hopefully the implementation will also be a success. As Bert said: step by step. Rome wasn’t build in a day. Besides most UBA people are now involved in the implementation of a new program: Aleph. This has to be handled first.


Symposium “Since Spoetnik”

3 11 2008

As can be read in the ‘About’ section, this blog was started as part of the online course SPOETNIK on NEW (web 2.0) internet communication methods for librarians. The main target group consisted of UBA (University Library of Amsterdam) librarians. In total, there were more than 160 course members, each having his own blog.

Now, a half year after the course finished, the organizing team, UBA-spoetnik, organizes a symposium to learn from each other what has been done with the knowledge obtained.

Does web 2.0 knowledge matter to your work and/or daily life? Do you use RSS to keep abreast of the latest developments in your area? Did you catalog all your books in Librarything? Did you continue blogging and is your blog becoming popular? How will new applications affect library service?

These are the questions that will be addressed November 26th in a nice old building in Amsterdam, de Doelenzaal.


14.00 Opening by Robin van Schijndel
14.10 Since SPOETNIK – part1: Blogging after SPOETNIK by Jacqueline (alias Laika)
14.25 Since SPOETNIK – part2: Colleagues about SPOETNIK by Alice Doek
14.40 Group discussions
15.30 Koffie- en theepauze
15.45 Feedback from the discussion groups
16.15 Since SPOETNIK – part 3: New applications by Pascal Braak
16.30 Closure and drink

I’m very excited to meet my Спутник in real life. Although we organized a small meeting directly after the course, I couldn’t attend it. I hope that many Спутник will be there now.

For those Спутник reading this posts and coming to the symposium, are there any issues you would like me to address in my short presentation “Blogging after Spoetnik”?? You can mail me or give a comment here.

See you at the symposium.


Symposium: “Sinds Spoetnik”

Dit blog werd gestart als ‘n onderdeel van de online cursus SPOETNIK over nieuwe web 2.0 communicatiemethoden voor bibliotheekmedewerkers. De cursus werd georganiseerd door de UBA (Universiteitsbibliotheek van Amsterdam) en richtte zich vooral, maar niet uitsluitend) op UBA-medewerkers.

In totaal, deed een onwaarschijnlijk groot aantal cursisten mee: er zijn wel meer dan 160 blogs aangemaakt. De voorloper van deze cursus, 23 dingen, was even succesvol, hetgeen aangeeft dat dergelijke cursussen toch in een behoefte voorzien. Een behoefte die ik zelf niet echt onderkend had. Ik deed gewoon maar mee om te kijken of ik er wat van opstak. Wat web 2.0 of bibliotheek 2.0 nou voorstelde, ik had er geen idee van. En blogs? Niet interessant, ik las ze nooit. Maar nu ben ik 180 graden om.

Ik vind het dan ook heel leuk dat de organisatoren een half jaar na het afsluiten van de Spoetnik-cursus het “Sinds Spoetnik” Symposium (prachtige alliteratie) organiseren (zie hier).
Het enthousiaste UBA-team bestaat, voor wie het nog niet weet, uit Alice Doek, Pascal Braak en Olga Marx (welke laatste mij via Bert Zeeman het boekje “Laika tussen de sterren” -met mijn avatar als voorpagina- heeft doen toekomen).
Vragen die tijdens dit symposium aan de orde komen zijn:

Wat is er sindsdien gebeurd met de opgedane kennis ? Welke rol speelt de ‘webstof’ op het werk of in je privé-leven? Gebruik je bijvoorbeeld RSS-feeds om op de hoogte te blijven, staat je complete boekencollectie mèt omslag op LibraryThing, maak je furore met je blog? Hoe zullen de nieuwe toepassingen onze dienstverlening beïnvloeden?


14.00 Opening door Robin van Schijndel
14.10 Sinds SPOETNIK – vol.1: Bloggen na SPOETNIK, door Jacqueline (alias Laika)
14.25 Sinds SPOETNIK – vol.2: Vakgenoten over SPOETNIK, door Alice Doek
14.40 Discussie in groepjes
15.30 Koffie- en theepauze
15.45 Verslag vanuit de discussiegroepen
16.15 Sinds SPOETNIK – vol.3: Nieuwe toepassingen, door Pascal Braak
16.30 Afsluiting & borrel

Ik kijk met spanning uit naar de RL ontmoeting met mijn Спутник. Hoewel ik mede een borrel had georganiseerd na de Spoetnikcursus, heb ik het zelf toen moeten laten afweten. Erg jammer. Ik had toch heel graag mijn vaste Спутник ontmoet. Hopelijk lukt het nu.

Voor die Спутник die dit bericht lezen en naar het symposium komen: zijn er nog zaken waarvan jullie willen dat het in mijn presentatie “Bloggen na Spoetnik” aan de orde komt? Of laten jullie je liever verrassen?

Zie jullie allen real life op het symposium!!

The Real Sputnik Virus

15 08 2008

I just rewrote the “about” section, saying that this blog was started as part of the web 2.0 SPOETNIK (EN: Sputnik) course, that I saw this blog as an experiment, but that I am now irreversibly infected by the blog/Sputnikvirus.

Coincidentally a real Sputnik virus has been discovered.¹ The virus is called Sputnik (Russian for “travelling companion”), because it “accompanies” the mamavirus, the big ‘mama’ among the recently discovered giant mimiviruses. Both the mamavirus and its satellite were present in an amoeba-species, found in a water cooling tower. Strikingly Sputnik cannot infect the amoeba on its own, but needs the companion of a mimivirus. In fact Sputnik hijackes the ‘viral factory’ of the mimivirus in order to replicate, making the mimivirus less infective. Therefore the Sputnik virus is said to actually “infect” another virus

Wait a minute…!! A virus that ‘lives’ from an other virus and takes over his replicating machinery? This means that the virus that is being ‘infected’ (the mamavirus) is a living organism??? But viruses are ‘dead’, at least that is what I learned.

Definition of a virus in one of my studybooks (Genes IV, Benjamin Lewin, 1990, p41).

“Viruses take the physical form of exceedingly small particles. They share with organisms the property that one generation gives rise to the next; they differ in lacking a cellular structure of their own, instead needing to infect a host cell. Both prokaryotic and eukaryotic cells are subject to viral infections; viruses that infect bacteria are usually called bacteriophages”

Thus ‘per definition’ viruses are not alive ànd they do not infect other viruses?!

But what is in a definition/name?
According to Aristotle a definition of an object must include its essential attributes or its “essential nature”. However humans may only observe part of the essential attributes, especially when it concerns the infinitely small or infinitely large (which limitates the accuracy of our observations). Nature made his own definitions/categorizations and we just trying to find the rules, if any, to bring some order into chaos. But in science rules and concepts can be falsified and this rule may be one of them.

That viruses may be at the boundaries of life is no new discussion. According to wikipedia:

Biologists debate whether or not viruses are living organisms. Some consider them non-living as they do not meet all the criteria used in the common definitions of life. For example, unlike most organisms, viruses do not have cells. However, viruses have genes and evolve by natural selection. Others have described them as organisms at the edge of life.

As you can see from the scheme above (from wikipedia) the classification of living organisms has never been rigid and as time goes more ‘kingdoms’ have been discovered.

The Mimivirus seems to be at “the edge of life”, because it

Besides the what-is-a-living-organism-issue the discovery of the Mimi-Sputnik virus couple raises some other interesting points.

  • The paradigm that viruses are evolutionary latecomers, evolving as parasites after the archaea, bacteria and eukaria had formed is challenged by comparative genome-analysis which suggests that the virus world is the most ancient.
  • There is an abundance of Mimi-like genetic sequences in the (virus-rich) ocean leading to a suspicion that giant viruses are a common parasite of plankton.
  • Sputnik-like DNA is also found in the ocean, raising the possibility that satellite viruses could play a role in regulating the growth and death of (Mimi-infected) plankton. Therefore these marine viruses could be mayor player in the global ecosystem
  • Although Mimiviruses primarily infect amoeba, antibodies have been found to the virus in some human pneumonia cases. If these mimiviruses have their own satellites…. then this might perhaps be therapeutically exploited against large DNA viruses in human.

Finally I would like to close this post with an apt poem of Jonathan Swift (often cited in this context):

So, naturalists observe, a flea
Has smaller fleas that on him prey;
And these have smaller still to bite ’em;
And so proceed ad infinitum.

And another coincidence: There is a popgroup sigue-sigue-sputnik that has an number called virus (on the album ray-of-light.)

¹The Sputnikvirus has been detected by the team led by Jean-Michel Claverie and Didier Raoult (CNRS UPR laboratories in Marseilles), the same team that identified the mimivirus as a virus.
²Some of the finding are not completely new, e.g. Sputnik was not the first virus-satellite: Satellite Tobacco Mosaic Virus had been discovered before. Some researches don’t regard a satelite virus as a virus, however, but as subviral

La Scola, B et al The virophage as a unique parasite of the giant mimivirus, Nature DOI:10.1038/nature07218; announced in ‘Virophage’ suggests viruses are alive – Nature News, 2008 august 6th
Other news-coverages:
NRC-handelsblad, 2008-08-09 en wetenschapsbijlage 2008-08-10
telegraph.co.uk 2008-08-06
sciencenow daily news 2008-08-06

about the sputnikvirus
findingdulcinea.com: good starting point for further information about Sputnik and mimiviruses with links to other sources
about the mimivirus :
a general overview in
http://www.microbiologybytes.com (last update 2007)
and “unintelligent-design at discovermagazine.com/2006

about the origin of viruses and their presence in the sea: again….
Nice overview
Viruses in the sea’ in Nature by Curtis A. Suttle et al(2005)
Hypothesis: The ancient Virus World and evolution of cells by Eugene V Koonin in Biomedcentral (2006) (pdf-open access)
General: Wikipedia, ie about Viruses and Bacteriophages


Ik heb net de “about” pagina herschreven: ik schrijf dat ik dit blog ben gestart in het kader van de web 2.0 SPOETNIK cursus, dat ik dit blog als een experiment zag, maar dat ik inmiddels voor altijd geinfecteerd ben met het blog/Spoetnikvirus.

Toevallig las ik afgelopen zaterdag in het NRC dat er een echt Spoetnik virus is ontdekt.¹ Van de Spoetnikcursus weet ik nog dat Spoetnik in het Russisch metgezel betekent. Het virus kreeg deze naam omdat het zich samen met het mamavirus, het grootste virus onder de reusachtige minivirussen, in een amoebe ophoudt. Opmerkelijk genoeg is het Spoetnik virus helemaal niet in zijn eentje in staat om de amoebe te infecteren, maar heeft jij daarbij de hulp van het mimivirus nodig, in die zin dat Spoetnik de virusfabriekjes van het mimivirus inpikt om zichzelf te vermenigvuldigen. Met andere woorden, het Sputnik virus is in staat een ander virus te infecteren.

Wacht even?!……… Een virus dat een ander virus infecteert en ‘ziek maakt’? Dat betekent dat het virus dat geinfecteerd wordt ‘leeft’. Maar virussen zijn dood, dat heb ik tenminste zo geleerd.

Definitie van een virus in een oud studieboek (Genes IV, Benjamin Lewin, 1990, p41).

“Viruses take the physical form of exceedingly small particles. They share with organisms the property that one generation gives rise to the next; they differ in lacking a cellular structure of their own, instead needing to infect a host cell. Both prokaryotic and eukaryotic cells are subject to viral infections; viruses that infect bacteria are usually called bacteriophages”

Dus viruses leven per definitie niet en kunnen andere virussen niet infecteren?!

Maar “what is in a definition/name”?
Volgens Aristoteles moet een een definitie van een voorwerp/begrip essentiële elementen of de ware aard omvatten. Maar mensen zien misschien maar een deel van deze kenmerken, vooral als het om oneinig grote of oneindig kleine dingen gaat. De natuur maakt zijn eigen indelingen en wij proberen om wetten te achterhalen, voor zover deze er zijn, om orde in de chaos aan te brengen.
Volgens de regels der wetenschap zijn wetten en concepten echter toetsbaar en falsifieerbaar. Dat virussen levenloos zijn zou dus ook ontkracht kunnen worden.

Het al dan niet ‘levend zijn’ van virussen is geen nieuwe discussie. Sommige biologen zien virussen als niet-levend, omdat ze niet àlle belangrijke kenmerken van leven hebben, ze hebben bijvoorbeeld geen cellen. Virussen hebben echter wel genen en evolueren door natuurlijke selectie waardoor ze volgens anderen wel op het randje van het leven balanceren.

Het Mimivirus lijkt nog het meest op het randje te balanceren. Het

Behalve bovenstaande implicaties voor wat we ‘leven’ noemen, maakt het Mimi-Spoetnik-koppel nog meer discussie los.

  • Op basis van vergelijkend genoomonderzoek lijkt het onwaarschijnlijk dat virusen evolutionaire nakomertjes zijn, maar meer dat ze aan de voet van de archaea, de bacteriën en de eukaryoten hebben gestaan.
  • Er is heel veel Mimi-achtige genmateriaal in de oceanen gevonden, hetgeen zou kunnen betekenen dat reuzevirussen wel eens een algemene parasiet van plankton zouden kunnen zijn.
  • Spoetnik-achtig DNA wordt óók in de oceaan gevonden. Misschien dat satelliet-virussen wel een slutelrol spelen in de regulatie van de hoeveelheid plankton.
  • Hoewel Mimivirusen vooral amoeben infecteren, zijn antistoffen tegen dit virus ook bij enkele patienten met longontsteking gevonden. Als deze mimivirusen hun eigen satellieten hebben, kunnen deze wellicht ingezet worden tegen de ziekteveroorzakende virussen.

Tenslotte een zeer toepasselijk gedicht van Jonathan Swift (veelvuldig in deze kwestie aangehaald):

So, naturalists observe, a flea
Has smaller fleas that on him prey;
And these have smaller still to bite ’em;
And so proceed ad infinitum.

Nog een toevalligheid Er is een band sigue-sigue-sputnik met een (vrij heftig) nummer virus (album ray-of-light).

¹het Spoetnik- en het mimivirus zijn ontdekt door Jean-Michel Claverie en Didier Raoult (CNRS UPR laboratories in Marseilles) en zijn team.
²Niet alle bevindingen zijn echt even nieuw. Vòòr Spoetnik waren er al andere virussatellieten ontdekt, zoals de satelliet(virus)van tabaksmozaïekvirus. Door velen wordt zo’n virus niet als ect virus gezien, maar als subviraal beschouwd.

Spoetnikblogs als een woordenwolk

9 08 2008

In een vorige post (zie hier) had ik het over WORDLE, een programma waarmee je woordenwolken kunt maken.

Het leek mij leuk om mijn Spoetnik-blogroll in een Wordle-creatie te vangen. Alle links die in mijn blogroll staan (stonden?!) bracht ik over naar Word en ik gaf gewicht aan de links door ze een aantal malen te kopieren, varierend van 1x tot 6x. De grootte van de woorden in Wordle is namelijk afhankelijk van hun frequentie. De woorden kun je in Wordle invoeren bij “create”. Wanneer de woordenwolk gecreeerd is kun je het aanpassen: lettertype, kleurenpalet en orientatie. Vervolgens kun je het in de galerij opslaan en printen, maar niet als figuur downloaden. Het is nl. gebaseerd op Java-script. Ik doe dat indirect via een programmaatje dat ik gekocht heb: SnagIt.

Vervolgens leek het me leuk alle spoetnikblogs in een echte wolk te vatten. Ik heb wel de http’s en wordpress etc. termen erafgehaald. In eerste instantie had ik het niet aangepast aan mijn blogrollversie, met als gevolg dat iemand onder 2 namen kon voorkomen oefenings~40’s~blog of oefening40. Vervolgens heb ik alleen de officiele spoetniknamen (webadressen) aangehouden. Alle blogs die geen belletje bij me deden rinkelen noteerde ik 1x, blogs die dat wel deden 2x en blogs die op mijn blogroll voorkwamen minimaal 3x. “Opgeheven” heb ik maar laten staan en blogs waarvan ik weet dat ze onder een andere naam gehandhaafd zijn heb ik ook vermeld: Een Beetje Adjunct (http://zeemanspraat.wordpress.com/ van Ubabert) en FNWI nieuwbouw beta bibliotheek (http://betabieb.wordpress.com/ van Zygomorf). Vanzelfsprekend is het gewicht dat ik eraan toegekend heb geheel persoonlijk.

Wordle is vooral fraai, het maakt woordwolken, blogrolls, tagsclouds e.d. tot een kunstzinnig object, een tastbaar iets. Helaas zijn de namen niet aanklikbaar, dus als blogroll heb je er niet veel aan.

Wil je de plaatjes beter bekijken, klik er dan op en kijk of je naam erbij staat.

Nu ik de blogroll bekijk, bedenk ik wel dat deze niet meer uptodate is. Veel mensen onderhouden hun Spoetnikblog niet meer. Aan de andere kant heb ik nu andere blogs leren kennen die èn actueel zijn èn op mijn interessegebied liggen. Daarom ga ik links van Spoetnik-blogs verwijderen, voorzover ze niet meer bijgehouden worden om ruimte te maken voor andere blogs/links.

Willen jullie me laten weten of:

  • je vindt dat ik je onterecht verwijderd heb (je gaat door met je blog)
  • of ik je misschien vergeten ben en je wel op mijn blogroll wilt staan?
  • of jij (of jouw bieb) misschien een andere blog bent begonnen? (geef dan de link)
  • of vertel hier even hoe het met je gaat, heb je ook een “after-spoetnik-dip”? of is het leven er alleen maar zonniger op geworden tijdens je vakantie en na de spoetnik-drukte?

Wil je zelf een WORDLE-plaatje maken, lees evt mijn vorige post (zie hier) of ga direct naar de Wordle-create pagina. Het wijst zich wel vanzelf en het is leuk (lees verslavend) om wat te experimenteren. Ik zag tussen 2 haakjes dat Bert op zijn nieuwe blog Zeemanspraat al een maand eerder een Wordle-wolk had gemaakt van een van zijn presentaties (zie hier)

Spoetnikblogs, UBA -en niet-UBA-deelnemers, vetgedrukt zij die (ooit) op mijn blogroll staan (stonden):

(Ja sorry niet overal de nr ervoor, ik had ze eerst verwijderd, maar om de verwijderde nummers achteraf weer toe te voegen???!! EEn karwei hoor, handmatig al die links toevoegen en http en wordpress.com verwijderen pfffffff)
UBA-deelnemers: 1. ubaspoetnik 2. spoetnik.mtb-schoorl.nl 3. astolfosullaluna 4. nielsmr 5. swealtsje ; robinvs ; swealtsje ; jaapdevisser ; afvalchinees ; jwdjoker. salamanc ; dexie ; moirac ; oefening40 ; lezen20. ; woutv ; nabaghlavi ; snavely ; donkeytail ; sperwer4 ; ijsbus ; ubsarah ; metgezel dorades ; zygomorf ; aristotalloss ; h1gh5 ; laikaspoetnik ; brughagedis ; averhag1; bidocblog ; pentagruel ; oktoberkind29 ; ubafranca ; duyfje ; sarabeemsterboer ; kramerotten ; plisu ; lynndelisa ; gildederspoetnikker ; margrieto ; filipsdestoute/ ; joeri25 ; geraldapm ; . criticus ; mammen ; annadv. ; creabea ; berendina. ; basler ; majomikl. ; acqvier ; overzichter ; gvulot ; gitele.; bibliobes ; athahualpa zanni3s ; mfeijen 59. mjdebooys. 60. timelost 61. jansenangeline 62. tillie 63. wmeijer1 64. googoes 65. epbintje 66. ubabert 67. sabineg49 68. hoorn 69. datinka. 70. wodunit 71. agje 72. boekenvlindertje 73. biciuvajamvw 75. rfernho 76. davehak 77. zwaandebbie 78. klokhuis 80. mar1jke 82. jeroenub1 83. snahamrof. 84. praagselente 85. herrie1 86. roosophetrokin. 87. 1forens. 88. grrootje 89. geantduprov 90. kaihenriquez 91. nancykleenex 92. aanbrand 93. turquoois 94. klijtberroo 95. hian46 96. technopcj 97. pussycat123 98. kate57 99. happymax100. lieuwekool 101. jbties 102. zichor 103. julietteolivier 104. staminalopodax 105. grensgebieden 106. snoever 107. guusroeloff 108. bknuppebv 109. ritagulinck 111. marcelsampimon. 112. iwoiwo 113. nikspoet 114. jeroenxx 115. debibliotheker 116. kladblogje 117. gazendam 118. elkedagwatanders 119. pimpampet 120. agnessavd 121. prbiebmiep 122. moniquekooijmans 123. schwitters 124. diederikmajoor 125. zonnetje4 126. redibis 127. yvonne18 128. loindesponts 129. raybeuker 130. martien128 131. trijnvanhamborg 132. truitje 133. mietjekopietje
Niet UBA-deelnemers
: 1. hollander68 2. wondersteen 3. hobbeltjes 4. ratafurell 5. tandory 6. no33.nl 7. evantee 8. peepastinakel 9. annajo 10. makok 11. gertiebastiaansen 12. ubautist 13. happinez 14. /wimam 15. maaikemo 16. calypta 17. gevleugeld 18. sotoha 19. xspainter 20. aagjedeboer 21. hoigagarin 22. rovingreports 23. bibliotheekheb 24. mariettevandepoll 25. chuqui9 26.leefsma 27. http://vooruitkijkengodelieveengbersen.blogspot.com 28. http://riamuisje.wordpress.com 29. http://pulpje.wordpress.com

Like to know what this is all about?? I’ve made a word cloud of the blogs of the online course SPOETNIK on NEW (web 2.0) internet communication methods for (dutch) librarians. First I made a cloud of the spoetnik blogs that were on my blogroll, then I made a cloud of all Spoetnikbloks including all cancelled ones (“opgeheven”).

However, I decided not to leave all Spoetnik blogs permanently on my blogroll for purely nostalgic reasons, but to remove those blogs that are poorly maintained or in a dormant state.
On the other hand I will soon add some blogs that I’ve been into lately, mostly on the field of medical librarianship, medicine and science.

If you’re interested in Wordle, you might take a look at my previous post on this subject or go directly to Wordle to create your own word-cloud.

Google docs as a way to publish spam!!

7 06 2008

I just learned how to use Google docs for sharing and publishing documents. Yesterday I received an email-invitation by someone unfamiliar to share a Google-doc. The doc was called Spoetnik X document, where Spoetnik X is a fellow course member.

I took a look, but the doc was weird, with pictures of X all over the place, pictures of other people as well & funny text (codes, links?) in between. I recognized X’s picture, seen it somewhere on the web. On top of the post it said in RED with huge letters:

The document owner is not allowing collaborators to invite other people.

Meanwhile a commercial site had visited my blog consulting the same page twice. A page with one comment …made by X!
Dotcom entered my page by searching for X’s g-mail and dotcom left by the link to X’s page……

When I revisited the Google Doc some time later, the number of obscure cooperators had increased.
X had become one of them.

This did it. I tried to reach X in vain and deleted the doc.

Now I could be wrong, maybe it was just a joke. So I googled: google docs spam.

The result: almost 5.000.000 hits, most of them warning “Google Docs Being Used for Spam“. Apparently it is an easy way to circumvent spam filters.

Today I contacted the commercial site and they promised to check if their webforum had been misused.

Earlier I wrote that G-mail was vulnerable to spam. But it seems that more Google apps are at risk.

According to Wikipedia a weak point of Google apps is Cross-site_scripting

Want to read more? Here is an excerpt from VNU-net, written by Robert Jacques on June 3th!

Spammers exploit Google Docs
Cyber-crooks turn to mainstream hosted services

[…..] Spammers are instead moving towards the exploitation of free mainstream hosted services such as Google Docs, Google Calendar and Microsoft SkyDrive.

“The savvy and accurate cyber-criminals of today seem to have abandoned the attachments tactic that was so innovative in late 2007 and are exploiting free hosted applications which have become mainstream in 2008,” said Mark Sunner, chief security analyst at MessageLabs.

“The spammers are taking advantage of the fact that these services are free, provide ample bandwidth and are rarely blacklisted.

“This is one more addition to the growing list of ways in which the spammers have succeeded in outsmarting traditional detection devices.”

MessageLabs intercepted spam emails in May which contained links to spam contained in documents hosted on the Google Docs environment.

Traditional spam filters do not block links to the Google Docs domain, and spammers are using this to their advantage and even tracking their success through Google Analytics [….]

Or read this interview at: http://news.cnet.com/8301-10789_3-9951535-57.html


NL flag NL vlag

Gedurende de Spoetnik cursus had ik net kennis gemaakt met Google docs. Heel handig om documenten te delen en te publiceren. Toen ik gisteren een doc kreeg met de naam van een Spoetnikcollega keek ik wel een beetje raar op. Ik kende de afzender niet, maar ja namen van blogs en gmails stroken vaak niet geheel met elkaar. Dus ik dacht, is misschien wel een document om X mee te verassen.

Ik ging maar eens kijken, maar het doc zag er vreemd uit, tig keer de foto van X en ook wat andere foto’s eronder, met onder elke foto een naam en 1 & 2, 3&4 etc en vreemde teksten, mogelijk links. Ik waagde me er maar niet aan. Bovenaan stond in rode koeieletters:

The document owner is not allowing collaborators to invite other people.

Bijna tegelijkertijd had ik in de sitemeter gezien dat een dotcom site mijn blog had bezocht en wel 2x dezelfde pagina met daarop maar 1 commentaar: die van X. Op mijn pagina was te zien dat die persoon had gezocht op gmail X en mijn blog verlaten had via een link naar X’s pagina.

Toen ik later nog eens naar het Google Doc ging kijken was het aantal onbekende samenwerkers toegenomen. X stond er zelf trouwens ook bij.

Dit deed de deur dicht. Nadat ik X vergeefs had proberen te bereiken, verwijderde ik het doc.

Of was ik paranoide? Misschien was het gewoon een grapje. Even checken op Google: google docs spam.

Huuu, bijna 5 miljoen hits, bijna allen waarschuwden ze ervoor dat Google Docs als spam gebruikt kunnen worden. Het is nl een hele mooie manier om spamfilters te omzeilen en om de links (na publicatie) heel effectief te verspreiden.

Ik heb wel met de commerciele site gemaild en kreeg direct antwoord dat ze vreesden dat iemand hun webforum had misbruikt. Ze zouden het proberen uit te zoeken.

Eerder had ik al gemeld dat spammers de beveiliging van G-mail gekraakt hadden. Nu blijkt dat alle Google-apps kwetsbaar zijn.

Volgens Wikipedia is een zwak punt van Google apps het zgn “Cross-site_scripting” (je hoeft niet steeds opnieuw in te loggen in een nieuwe applicatie, je bent dus semi-permanent ingelogd)

meer lezen:

1. VNU-net, Robert Jacques (3 juni 2008)! :Spammers exploit Google Docs. Cyber-crooks turn to mainstream hosted services (zie fragment hierboven)

2. http://news.cnet.com/8301-10789_3-9951535-57.html (interview)

3. En een possibly related (nederlandse) post die wel relevant lijkt (van 23 dingen)

Nou ik ga dus nog voorzichtiger worden.

Uitnodiging: demasque spoetnikers?????

30 05 2008

Nu Spoetnik is afgelopen en de winnaar bekend is, blijft een belangrijke vraag wie er allemaal achter de pseudoniemen schuil gaan. Wij, Bert, Laika, Wout en Brughagedis zijn daar erg benieuwd naar… en natuurlijk ook naar elkaar. Daarom gaan wij op

donderdag 12 juni om 18.00/18.30/19.00 uur

een borrel drinken in het

café Dantzig/IJsbreker/Replay café/Arena.

De precieze locatie en tijd wordt nog door loting vastgesteld.

Bij deze nodigen we iedereen uit om ook van de partij te zijn. Het Spoetnik-team is vanzelfsprekend ook van harte welkom, al is het maar om inspiratie op te doen voor de grote Spoetnik-reünie na de zomer.

Wij willen het informeel houden. Het is dus geen officieel Spoetnik-evenement, en het is ons om het even of je alle opdrachten hebt gedaan of niet. Misschien zetten we een bordje op tafel waaraan je ons kunt herkennen. Als er niet genoeg ruimte blijkt, wijken we uit naar een andere gelegenheid. Suggesties zijn welkom. Hopelijk is het mooi weer, dan kunnen we buiten zitten.

Tijdens de cursus hebben velen alleen virtueel met elkaar contact gehad. Misschien was dat ook wel het beste, maar misschien klikt het in het echt ook en kan er ‘iets moois’ uit voortkomen.

Wellicht tot dan,

Bert, Laika, Wout en Brughagedis

Official MLA-conference bloggers (2)

26 05 2008

In a previous post I mentioned that the MLA (medical library association) 2008 meeting was covered by official conference bloggers and that these advanced medical-library-bloggers applied all the tools that we learned during our Spoetnik course.

I gave the name of 3 MLA-bloggers, just the ones that I already knew. When adding the other 7 to my feed I found out that at least 2 of these bloggers were newbies like us (Spoetniks) as well. On their blogs they make mention of their experiences with a web 2.0 MLA course. It seems that these web 2.0 courses are in great demand, especially (?) among librarians.

Here are the names of the 2 newbie-bloggers.

Leigh Mihlrad – Leigh’s Little Corner of the Web

Bryan Nugent – The Universe of Medical Librarianship

I found it interesting to read their experiences with a spoetnik-like web 2.0 course. The programs diverge in details (i.e. they cover mashups as well), but overall the experiences are very similar.

The full list of bloggers can (for instance) be found on David Rothman’s blog

Spoetnik : alle 13 goed.

23 05 2008

Het is voorbij. Vandaag is het de laatste dag van de Spoetnik. 13 weken lang – of moet ik zeggen kort-.

Ik vond het best een heel intensieve cursus: om èn de opdrachten goed uit te voeren èn je blog een beetje op te leuken èn om nieuwe dingen te lezen èn allerlei zaken uit te proberen (meestal buiten werktijd), daarvoor zijn 13 weken gewoon te kort.

Maar ik vond het allemaal zo leuk dat ik het laatste stukje niet meer in tempo meeliep -net als een klein kind dat verrukt is over wat het allemaal niet om zich heen ziet en halverwege maar loopt te dollen en spelen- en dan het laatste stukje loopt te drentelen ook al wordt er een ijsje (lees i-pod) in het vooruitzicht gesteld.

Ik heb bedacht dat ik hier maar heel snel mijn ervaringen tot nu toe neerpen, wie weet mag ik nog meeloten. Maar het geeft niet hoor, zoals Bidocblog-Marjan al zei: altijd prijs met SPOETNIK. Ik vind het sowieso handig om een overzichtje te hebben. Weet ik ook wat ik nog een keer extra aandacht moet geven. Vooral de extraatjes heb ik af en toe laten zitten, en soms maken deze het extra leuk.

Hieronder het volledige programma + mijn ervaringen:


Week #1 (28 januari)- Gmail: een nieuw mailadres

Een makkie. Wel een nuttig begin. Gmail gebruik ik nu voor al mijn blog-gerelateerd werk, en diverse maillijsten. Ook handig in combinatie met chatten, prettig om te zien wie online zijn. Daar ik ook de UBA toolbar heb geinstalleerd wordt ik met toeters en bellen gewaarschuwd bij een nieuw bericht. Dat stoort niet, want zoveel berichten krijg ik niet.
In een mailsessie met woutv kwam ik erachter dat de ADs van Google zich aan de inhoud van de mails aanpasten. Ik zei “ik neem nog een slok en ga slapen, welterusten” en toen verschenen er allerlei reclame over slaapmiddelen. Via bankzaken en kunst eindigden we met verre reizen en de ads pasten zich aan. Drukt je wel met de neus op het feit dat Google je volgt. Sommige cursisten vonden dat dit hun privacy wel erg schond.

Week #2 (4 februari)- Blog: word auteur en publiceer online

Ja bloggen, voor mij toch wel het hoogtepunt van de cursus, in ieder geval iets waar ik zelf direct mee aan de slag kon. Bloggen was natuurlijk vooral ook bedoeld als middel om gewag te doen van je ervaringen en voor Spoetnik om te “controleren” of je wel iets aan de opdracht van de week had gedaan. Via de blogs zou je ook contact kunnen houden met alle andere Spoetnikers, maar dat liep een beetje mank omdat niet iedereen even actief was en er teveel blogs waren om te bekijken. Eigenlijk kwam de interactie met medecursisten pas veel later van de grond, toen er na gezamenlijke inspanning van woutv (idee), Krijn en Brughagedis een RSS-feed gemaakt werd voor alle blogs. Ondertussen werd er ook een discussieforum gecreeerd, om op die wijze elkaar te helpen, maar dat is nooit echt goed van de grond gekomen.
Het bloggen zelf is natuurlijk (vind ik) fantastisch. Het duurde wel even voordat je alle trucs doorhad, optimaal je blog inrichtte, van alle widgets gebruik maakte. Als ik alles geweten had had ik misschien wel andere keuzes gemaakt.
Daarbij heb ik wel veel gehad aan het afkijken bij andere sites en de tips van o.a. Wowter. Ik denk dat sommige van deze tips (gerelateerd aan hoe zorg ik nou dat men mij leest) best onderwerp hadden kunnen zijn van een 14e week. Technorati, trackbacks en pings, cocomment, je (laten) plaatsen op blogs en wiki’s, analyseren waar je bezoekers vandaan komen is toch een belangrijk onderdeel van web 2.0. Ook voor blogs die niet op persoonlijke titel geschreven worden.
Maar van het zelf bloggen en het lezen van andere blogs heb ik wel ontzettend veel geleerd, zowel op web 2.0 gebied als vakinhoudelijk. Erg leuk!

Week #3 (11 februari)- RSS feeds: haal het nieuws naar je toe

Ja ook hier ben ik verslaafd aan: RSS. Onontbeerlijk om zelf op de hoogte te blijven van allerlei nieuwtjes. Ik laat mij er hevig door inspireren. Wel vond ik het nou niet direct duidelijk welke reader het beste was, maar ik ben niet ontevreden met mijn Google-reader. Fijn dat je in de webbrowser van firefox zo’n RSS-tekentje krijgt, zodat je je direct op een site kunt abonneren. Ja Firefox is ook iets indirects wat ik aan deze cursus overgehouden heb.
Het fijne
van week #3 RSS is ook dat ik nu gebruikers kan uitleggen hoe het werkt.
Zoals gezegd, RSS heeft ervoor gezorgd dat de blogs van andere Spoetnikers gevolgd kunnen worden (al gebeurde dit later dan week #3), hoewel sommigen er toch de voorkeur aan gaven om op het Spoetnik-blog (of het blog van Brughagedis) alles te volgen. Ik vind het toch wel prettig om zelf het (Krijn)trucje te beheersen

Week #4 (18 februari)- Google Talk : chat met anderen

Was ook leuk, en bij tijd en wijl nuttig om te doen. Vooral was het handig dat de persoonlijke hulp van met name Pascal zo direct ingeroepen kon worden. (kunnen we dat zo houden, Pascal?). Ik heb op deze wijze ook nader kennis gemaakt gemaakt met Anna en no. 33, maar vooral bleek het handig om tijdens een gezamenlijke google-doc sessie te overleggen. Anders ging de regie geheel verloren. Meebo installeren op je blog lukte wel, maar het is een beetje een onding en ik moet zeggen dat ik er heel weinig gebruik van maak.
Chatten is ook niet echt iets voor de 50+ generatie. Daar blijf ik bij (en mijn dochter ook).


Week #5 (25 februari)- LibraryThing: catalogiseer en deel je boekenverzameling

Voor het werk (medische bieb: weinig boeken) zie ik niet directe toepassingen, maar ik heb wel veel geleerd van het taggen. Taggen is toch wel een heel belangrijk web 2.0 onderdeel.
Prive’ ben ik wel een heel enthousiaste librarything gebruiker geworden. Heel veel boeken ingevoerd, vooral ook gerelateerd aan het werk, die ik gelezen heb of nog wil lezen. Ik heb ook volop gebruik gemaakt van de web 2.0 mogelijkheden hier om op nieuwe ideen te komen (vrienden, gedeelde boeken, suggesties welke boeken wel of niet te lezen).

Week #6 (3 maart)- Flickr: laat je foto’s zien

Zolang ik zelf geen digitale camera heb, doe ik er niet zoveel mee. Het direct posten van een bericht met foto is me niet gelukt en dat vond ik na alle moeite wel een domper. Ik kan me wel voorstellen dat het voor de enthousiaste digitale fotograaf en voor bibliotheken een heel handig en leuk hulpmiddel is. Vooralsnog niet voor mij, hoewel de foto’s van onze bieb mijn blog wel opvrolijken en een beeld geven van de bieb als studielandschap, zoals dat zo mooi heet. Ook voor de verslaglegging van een congres (MLA bijv.) erg handig.


Week #7 (10 maart)- Del.ici.ous: beheer en deel je favoriete websites

Ook zo’n web-2.0 tool dat van taggen aan elkaar hangt. Ik heb het gedaan en zo’n mooie button in mijn browser geplaatst + een RSS feed op mijn blog geplaatst, maar ik heb het gevoel dat ik er nog niet optimaal gebruik van maak. Er moet toch iets meer ordening in komen wil ik er wat aan (blijven) hebben. Wel is het zo handig om met anderen (via je RSS-feed) te delen wat je aan interessants bent tegengekomen. Dat kan ook via Google Reader (shared items), digg-it, stumble upon. Op een gegeven moment wordt ik echt tureluurs van alle mogelijkheden.
Voor het overal kunnen bereiken van je favorieten blijf ik Google bladwijzers gebruiken. Veel overzichtelijker wat dat betreft, maar niet deelbaar.

Week #8 (17 maart)- Google Docs: werk samen online aan documenten

Een hoogtepunt in de cursus, vooral door de creatieve en interactieve samenwerking met Brughagedis George tijdens onze verbanning. Het werken in Google Docs vond ik niet altijd even handig, hoewel tegelijk chatten uitkomst bood. Soms waren George en ik tegelijk bezig met editen zonder dat we het van elkaar wisten of wilden we achteraf iets weer gebruiken, maar in welke versie stond dat nu ook al weer? Tot slot ging het plaatsen van het doc in je blog ook niet helemaal soepel. Achteraf moesten nog allerlei aanpassingen (figuren enzo) gemaakt worden. Maar toch leuk om te doen en soms een handig middel om samen te werken. Vraag me af of een wiki ook niet geschikt is voor dit doel.

Week #9 (7 april)-Wiki’s: beheer samen een ‘website’

Hier had ik veel meer van verwacht. Wiki’s maken leek mijn zo’n goed middel om samen met collega’s maar ook met cursisten aan iets te werken, en dat is het ook, maar de spoetnik-opdracht vond ik niet uitdagend genoeg om mijn tanden in te zetten. Ik ben wezen kijken in het smoelenboek, maar ik kon mijn weg niet vinden.
Wel heb ik ondertussen mijn blogs op diverse wiki’s laten plaatsen en heb ik dat gisterenavond met succes zelf gedaan op de LISWIKI van de MEDLIBLOGS .
Daarnaast heb ik diverse wiki-video’s, pods en presentaties gezien, de laatste nog op een update van de MLA-bijeenkost in Chigaco, zodat ik hier wel later mee uit de voeten kan.


Week #10 (14 april) – Hyves: profileer jezelf en creëer een netwerk

Nou ik heb het gedaan hoor. Ben lid van Hyves, nadat ik eindelijk op de uitnodiging van George ben ingegaan. Gelijk ook vriend geworden met WoutV. Als resultaat meteen een mail gekregen die me erop attendeert dat een van de twee binnen afzienbare tijd ….. jaar wordt. Bij deze gefeliciteerd, he. Mijn dochter vind het maar niets. “Wat jij ook op Hyves?” Die dacht haar eigen wereldje gecreerd te hebben. Mooi niet! Maar het is niet echt wat voor mij, hoewel ik even afwacht of ik niet in d epersoonlijke sfeer tegen mensen oploop (ik heb mijn eigen naam aangehouden) Binnenkort ga ik me wel opgeven voor linkedn en facebook bekijken. Qua werk lijkt me dat relevanter.

Week #11 (21 april) – Podcast: laat wat van je horen

Als je maar niet denkt dat ik er een ga maken. Vind het al erg om mijn eigen stem op de voicemail te horen. Maar ik vind het wel euk om er gebruik van te maken. Meer eigenlijk de videoposts, die laten gelijk wat zien. Je moet wel iets heel belangrijks mee te delen hebben wil je dat zelf via een podcast doen. Voor mensen die niet of slecht kunnen lezen of die tegelijk iets anders willen doen wel mogelijk een uitkomst om informatie tot zich te nemen.

Week #12 (28 april) – Rollyo: maak je eigen zoekmachine

Ai, niet gelukt. Gisteren geprobeerd een bestaande “Google aangepaste zoekmachine” op mijn blog te integreren, maar dat is niet gelukt, omdat die codes, niet geaccepteerd worden in een WordPress blog. Jammer want met deze zoekmachine kon je alle medblogs doorzoeken en dat leek me best handig. Nu moet ik dat op de MEDLIBLOGS-LISWIKI zelf doen.

Week #13 (5 mei) – Afsluiting: er is nog veel meer…

Ja, ik weet het veel en veel meer.
Enkele zaken van deze week heb ik al geprobeerd, zoals slideshare en youtube. last-fm heb ik van diverse bloggers begrepen is wel leuk om te doen. Ik wil zeker gaan twitteren, alleen om er kennis mee te maken. Stumble upon ga ik ook proberen. Even niet meer bling bling met de widgetbox. En second life. Van een verslag van de MLA-meeting heb ik begrepen dat er iets beters is. Jullie houden dit tegoed, want ik moet er voorlopig echt mee stoppen. Heb deze gehele dag een meeting en moet niet te laat komen, zeker omdat men pas aan de gang kan nadat ik ingelogd heb. Links etc. het moet even wachten.

Veel succes allemaal en hopelijk tot spoedig ziens -op dit blog, via de RSS, Hyves, second life of misschien wel in het eggie!

Bedankt, Spoetnik-team, bedankt!

Laika, alias Jacqueline

MLA 2008: connections (and Spoetnik)

22 05 2008

The annual meeting of the Medical Library Association (MLA) that took place this week in Chicago focused on the future of librarianship and (thus) on connections:

Only connect!…Only connect the prose and the passion… Live in fragments no longer…Only connect.”

—E. M. Forster, Howards End (1910)

Well connecting that’s what they do, the US-librarians. No off-season. In line with the theme of MLA’08 they keep on blogging and connecting even when at a meeting.

It seems like most tools we learned during the Spoetnik-course (weeks #1-#13) (see about and the Dutch Spoetnik-program ) were applied by the advanced medical-library-bloggers.

15 Bloggers were invited by mail (#1) to become “official conference bloggers” (#2) for MLA 2008, including Michelle Kraft, David Rothman and Eric Schnell. In addition there was at least one unofficial MLA-blogger.

Their posts were displayed on an official Wetpaint-Wiki (#9), whereas David Rothman pulled together an aggregated Yahoo Pipes feed (#3) of all the MLA postings using Feedburner. I took a subscription, but still have to screen it (way behind again).

Of course all bloggers already are del.ici.ous (#7), do their librarything (#5), stumble upon, digg it (#13) and LinkedIn (#10).

Some bloggers shared their agenda using google calendar (#8), or made some appointments by mail (#1) or chatting(#4) and there was also a MLA twitter + feed (#13, #3). Unfortunately there was far less twittering, tweetering and blogging (#13) and thus far less connections than planned, because according to the kraftylibrarian “there was no freaking network on which to be social..” (No wireless access). Bit stupid for a meeting on networks…… 😦

In addition there was a MLA-flickr-group (#6) , and some bloggers placed a you tube-(#13) or other video- or podcast (#11) on their blog. I will copy (share) one in the next post.

Interested in more: well (if you are a MLA-member?!) you can watch a live Video Webcast on the first plenary session on “Web 2.0 Tools for Librarians: Description, Demonstration, Discussion, and Debate”.

Alas I’m not, but several video’s, links and posts on the blogs mentioned above are informative as well -and freely available-. See for instance the blogs that I read (and consulted for this post):

Michelle Kraft – The Krafty Librarian

David Rothman – davidrothman.net

Eric Schnell – The Medium is the Message

tunaiskewl? ratcatcher? – omg tuna is kewl

Week #11: Podcast

21 05 2008

Everything You Always Wanted to Know About the Platypus (duck bill) Genome, But Were Afraid to Ask?

Or just want to hear Robin (not Robbie) Williams??

Then listen to the following 60-Second Science daily podcast show!

The full transcript, other podcasts, and the possibility to subscribe (RSS, iTunes) can be found here .

Original idea of Scientific American to bring some daily science to the public. But in my view it remains very superficial. I rather read the whole story in a scientific journal or this piece in Scientific American itself.

(podcast seen at: http://brown.edu/ the link is shown under: research at their homepage)


Altijd al willen weten hoe het nou zat met dat vogelbekdier? Het lijkt op een bever met poten en een bek van een eend. Maar hoe zit het nu genetisch?

Beluister dan even deze swingende 60 seconden science podcast show van Scientific American.

Het volledige transcript en links naar andere 60sec. podcasts zijn hier te vinden, alsmede de mogelijkheid om je via RSS of iTunes op deze dagelijkse podcast te abonneren.

Wel origineel van Scientific American om zo het dagelijks nieuws naar het volk te brengen, maar het blijft wel wat oppervlakkig en populair. Ik lees zelf toch lever gewoon de feitjes in het oorspronkelijke tijdschrift, de wetenschapsbijlage (NRC, Volkskrant) of in dit geval op de site van Scientific American zelf.

(podcast gezien op http://brown.edu/, de link bevindt zich onder het kopje research op hun homepage.)

p.s. En brughagedis, alweer een biologie-tip voor jou, maar ik zag dat jij op jouw beurt op iets medisch in PubMed gezocht had.

Opening UBA?

14 05 2008

Wie van de Spoetnikers gaat er vanmiddag naar de feestelijke opening van de UB?

Ik twijfel nog, omdat ik achter loop met mijn werk. Maar misschien als ik veel Spoetnikers kan ontmoeten?

Of moeten we eens iets anders afspreken met diegenen die willen?

Een borrel op een A’dams terras bijvoorbeeld?

Zeg het maar. Kan ook per mail.

Poll 2. Are you a follower?

6 05 2008

There is a new poll on this blog: “are you a follower of this blog?”, that is do you (or do you plan to) read this blog regularly /frequently or did you just dropped by and found what you were looking for (or not).

This poll will stay for one or two weeks at the side bar, will stay open for another week in this post. After closure the results will be shown on a separate page (Polls)

Below you may leave a comment if you like.


Hieronder en in de sidebar vind je een nieuwe poll: A follower of this blog? Volg je dit blog regelmatig of ben je een echte fan? Misschien zit dit blog in je RSS-feeder, kom je via de ubaspoetnik site of kom je gewoon regelmatig langs. Als dat zo is stop je dan als de Spoetnikcursus voorbij is of blijf je gewoon gezellig langskomen?

Of is dit de eerste keer dat je dit blog bezoekt en wil je wel vaker langskomen of heb je het hier wel gezien?

Misschien hebben oplettende lezertjes gezien dat er net een soortgelijke poll stond, met zelfs al 2 stemmen. Sniff, sniff van 2 spoetnikkers die er straks mee ophouden!! Ik heb de poll daarom niet vervangen (néé echt niet), maar wilde de tekst aanpassen. Helaas lukte mij dat niet vanuit de gfxpoll-site. Heb toen vanuit mijn mail een link gevolgd, maar daarmee bracht ik ongewild een stem uit, nl dat ik het hier wel gezien had (optie 1). Dom, dom, dom. Jullie begrijpen, dat ik dat niet zo kan laten staan. Dus hier de nieuwe versie.

Ik hoop dat de 2 spoetnikers opnieuw hun stem willen uitbrengen (het mag ook een andere stem zijn, hoor :). Excuus voor het ongemak!

De poll zal 1-2 weken op de sidebar blijven staan, misschien zijn er dan al wel 5 stemmen…. :). Verder blijft de poll in deze post staan en zullen de resultaten na het sluiten van de poll op de “Poll”-pagina komen te staan

Poll: A follower of this blog?


Ook een poll maken? klik dan hier

Uitslag Poll 1: Uren/week besteed aan SPOETNIK

6 05 2008

Eindstand poll 1:

Alweer een tijdje geleden plaatste ik mijn eerste poll op deze site: Uren per week besteed aan Spoetnik.

21 stemmers. Dat is geen grote opkomst. Ook niet als je bedenkt dat deze poll enkel is gericht op ca. 150 spoetnikers.

Belangrijk voor een peiling is dat de steekproef a-selectief is. In dit geval voel je al aan je water dat dit niet zo zal zijn. De mensen die dit blog bezichtigen zullen –zo voorspelde ik reeds– vooral de meest actieven zijn: de spoetnikers die tijd besteden aan hun eigen èn vooral ook aan andermans blogs.

Ik heb de resultaten ook nog in een excel-plaatje uitgezet.

Uit dit plaatje blijkt inderdaad dat de meeste stemmers (n=9) meer dan 2 uur per week bezig zijn (of waren?) met hun blog en dat sommigen waaronder ik “vrijwel geen privéleven meer hebben”.

3 mensen (14%) zeggen inderdaad (conform de UBAspoetnik-aanbevelingen) op ca. 2 uur per week uit te komen.

Opvallend is dat dit meestal de stemmers van het eerste uur waren. Dus waarschijnlijk diegenen die iets meer deden dan sec de opdrachten vervullen.

Daarna stemden de mensen die zeiden dat het een appeltje eitje was (n=4), die met een inhaalslag bezig waren (n=2) of die het volgden vanuit hun luie stoel (n=3). Die laatsten zijn vast niet de spoetnikers zelf?

Veelzeggender dan de grafieken zijn eigenlijk de reacties. Leuk dat de volgende mensen een reactie gaven:

Patricia (no 33) ; Zygomorf (Dyoke) ; woutv (Wout Visser) ; Inca Athahualpa ; De bibliotheker ; Gitele (Caroline).

Deze personen behoorden naast Brughagedis, Ubabert (verbouwblog) en Bidocblog in mijn ogen inderdaad tot de meest actieven.
Oefening 40 liet nog apart weten dat zij aan een inhaalslag bezig was.

De 1e respondenten deden er echt veel langer over dan 2 uur. De opdrachten zelf kunnen wel in 2 uur uitgevoerd worden, maar men wil er toch iets moois van maken, zich erin verdiepen, achtergrondinformatie lezen en/of andere blogs van spoetnik of op het eigen vakgebied bijhouden.

Overigens ziet men die extra urenlast niet als iets negatiefs. Men heeft er zelf voor gekozen. Het is eerder zo dat dit de cursus extra leuk en leerzaam maakt. Sommigen (ik !) vinden het bloggen zelfs een verslavend karakter krijgen.

Overigens vraag ik me wel af of dit zo blijft. woutv (Wout Visser) die slechts een tussenstop zou maken lijkt geheel met bloggen gestopt. Ik mis zijn inbreng wel. Het verbouwblog is gestopt, omdat er niets meer te verbouwen viel, maar het lijkt er op dat ubabert als Zeeman verder gaat. Hoe zal het iedereen vergaan? Dat is de volgende vraag die mij en anderen bezighoudt. Ik zal hier nog op terugkomen.

Uitslagen van de polls zijn voortaan op een aparte pagina (Polls) te zien.

BMI bijeenkomst april 2008

21 04 2008

Afgelopen vrijdag 18 April was de Landelijke Dag BMI, CCZ, PBZ en WEB&Z. De BMI is afdeling Biomedische Informatie van de Nederlandse Vereniging voor Beroepsbeoefenaren (NVB). De andere afkortingen staan voor werkgroepen/commissies binnen de NVB: CCZ = Centrale Catalogus Ziekenhuisbibliotheken, BPZ = Bibliothecarissen van Psychiatrische Zorginstellingenen en WEB&Z = voorheen Biomedische werkgroep VOGIN.

Het programma bestond uit 3 ALV’s, van de CCZ, de BPZ en de BMI, afgewisseld met 3 lezingen. Een beetje lastig 3 ALV’s en 1 zaal. Dat betekende in mijn geval dat ik wel de BMI-ALV heb bijgewoond, maar tijdens de andere ALV’s (langdurig) in de koffieruimte annex gang moest wachten. Weliswaar heb ik die nuttig en plezierig doorgebracht, maar het zou wat gestroomlijnder kunnen. Ook vond ik het bijzonder jammer dat er nauwelijks een plenaire discussie was na de lezingen en dat men geacht werd de discussie letterlijk in de wandelgang voort te zetten. En stof tot discussie was er…..

Met name de eerste lezing deed de nodige stof opwaaien. Helaas heb ik deze voor de helft gemist, omdat ik in het station Hilversum dat van Amersfoort meende te herkennen 😉 . Gelukkig heeft Ronald van Dieën op zijn blog ook de BMI-dag opgetekend, zodat ik de eerste punten van hem kan overnemen.

De eerste spreker was Geert van der Heijden, Universitair hoofddocent Klinische Epidemiologie bij het Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen van het UMC Utrecht. Geert is coördinator van het START-blok voor zesdejaars (Supervised Training in professional Attitude, Research and Teaching) en van de Academische Vaardigheden voor het GNK Masteronderwijs. Ik kende Geert oppervlakkig, omdat wij (afzonderlijk) geinterviewd waren voor het co-assistenten blad “Arts in Spe” over de integratie van het EBM-zoekonderwijs in het curriculum. Nu ik hem hier in levende lijve heb gehoord, lees ik zijn interview met heel andere ogen. Ik zag toen meer de overeenkomsten, nu de verschillen.

Zijn presentatie had als titel: “hoe zoekt de clinicus?”. Wie verwachtte dat Geert zou vertellen hoe de gemiddelde clinicus daadwerkelijk zoekt komt komt bedrogen uit. Geert vertelde vooral de methode van zoeken die hij artsen aanleert/voorhoudt. Deze methode is bepaald niet ingeburgerd en lijkt diametraal te staan tegenover de werkwijze van medisch informatiespecialisten, per slot zijn gehoor van dat moment. Alleen al het feit dat hij beweert dat je VOORAL GEEN MeSH moet gebruiken druist in tegen wat wij medisch informatiespecialisten leren en uitdragen. Het is de vraag of de zaal zo stil was, omdat zij overvallen werd door al het schokkends wat er gezegd werd of omdat men niet wist waar te beginnen met een weerwoord. Ik zag letterlijk een aantal monden openhangen van verbazing.

Zoals Ronald al stelde was dit een forse knuppel in het hoenderhok van de ‘medisch informatiespecialisten’. Ik deel echter niet zijn mening dat Geert het prima kon onderbouwen met argumenten. Hij is weliswaar een begenadigd spreker en bracht het allemaal met verve, maar ik had toch sterk de indruk dat zijn aanpak vooral practice- of eminence- en niet evidence-based was.

Hieronder enkele van zijn stellingen, 1ste 5 overgenomen van Ronald:

  1. “Een onderzoeker probeert publicatie air miles te verdienen met impact factors”
  2. “in Utrecht krijgen de studenten zo’n 500 uur Clinical Epidemiology en Evidence Based Practice, daar waar ze in Oxford (roots van EBM) slechts 10 uur krijgen”
  3. “contemporary EBM tactics (Sicily statement). (zie bijvoorbeeld hier:….)
  4. “fill knowledge gaps met problem solving skills”
  5. EBM = eminence biased medicine. Er zit veel goeds tussen, maar pas op….
  6. Belangrijkste doelstelling van literatuuronderzoek: reduceer Numbers Needed to Read.
  7. Vertrouw nooit 2e hands informatie (dit noemen wij voorgefilterde of geaggregeerde evidence) zoals TRIP, UpToDate, Cochrane Systematic Reviews, BMJ Clinical Evidence. Men zegt dat de Cochrane Systematic Reviews zo goed zijn, maar éen verschuiving van een komma heeft duizenden levens gekost. Lees en beoordeel dus de primaire bronnen!
  8. De Cochrane Collaboration houdt zich alleen maar bezig met systematische reviews van interventies, het doet niets aan de veel belangrijker domeinen “diagnose” en “prognose”.
  9. PICO (patient, intervention, comparison, outcome) werkt alleen voor therapie, niet voor andere vraagstukken.
  10. In plaats daarvan de vraag in 3 componenten splitsen: het domein (de categorie patiënten), de determinant (de diagnostische test, prognostische variabele of behandeling) en de uitkomst (ziekte, mortaliteit en …..)
  11. Zoeken doe je als volgt: bedenk voor elk van de 3 componenten zoveel mogelijk synoniemen op papier, verbind deze met “OR”, verbind de componenten met “AND”.
  12. De synoniemen alleen in titel en abstract zoeken (code [tiab]) EN NOOIT met MeSH (MEDLINE Subject Headings). MeSH zijn NOOIT bruikbaar volgens Geert. Ze zijn vaak te breed, ze zijn soms verouderd en je vindt er geen recente artikelen mee, omdat de indexering soms 3-12 maanden zou kosten.
  13. NOOIT Clinical Queries gebruiken. De methodologische filters die in PubMed zijn opgenomen, de zogenaamde Clinical Queries zijn enkel gebaseerd op MeSH en daarom niet bruikbaar. Verder zijn ze ontwikkeld voor heel specifieke onderwerpsgebieden, zoals cardiologie, en daarom niet algemeen toepasbaar.
  14. Volgens de Cochrane zou je als je een studie ‘mist’ de auteurs moeten aanschrijven. Dat lukt van geen kant. Beter is het te sneeuwballen via Web of Science en related articles en op basis daarvan JE ZOEKACTIE AAN TE PASSEN.

Wanneer men volgens de methode van der Heijden werkt zou men in een half uur klaar zijn met zoeken en in 2 uur de artikelen geselecteerd en beoordeeld hebben. Nou dat doe ik hem niet na.

De hierboven in rood weergegeven uitspraken zijn niet (geheel) juist. 8. Therapie is naar mijn bescheiden mening nog steeds een belangrijk domein; daarnaast is gaat de Cochrane Collaboration ook SR’s over diagnostische accuratesse studies schrijven. 13. in clinical queries worden (juist) niet alleen MeSH gebruikt.

In de groen weergegeven uitspraken kan ik me wel (ten dele) vinden, maar ze zijn niet essentieel verschillend van wat ik (men?) zelf nastreef(t)/doe(t), en dat wordt wel impliciet gesuggereerd.
Vele informatiespecialisten zullen ook:

  • 6 nastreven (door 7 te doen weliswaar),
  • 9 benadrukken (de PICO is inderdaad voor interventies ontwikkeld en minder geschikt voor andere domeinen)
  • en deze analoog aan 10 opschrijven (zij het dat we de componenten anders betitelen).
  • Het aanschrijven van auteurs (14) gebeurt als uiterste mogelijkheid. Eerst doen we de opties die door Geert als alternatief aangedragen worden: het sneeuwballen met als doel de zoekstrategie aan te passen. (dit weet ik omdat ik zelf de cursus “zoeken voor Cochrane Systematic Reviews” geef).

Als grote verschillen blijven dan over: (7) ons motto: geaggregeerde evidence eerst en (12) zoeken met MeSH versus zoeken in titel en abstract en het feit dat alle componenten met AND verbonden worden, wat ik maar mondjesmaat doe. Want: hoe meer termen/componenten je met “AND” combineert hoe groter de kans dat je iets mist. Soms moet het, maar je gaat niet a priori zo te werk.

Ik vond het een beetje flauw dat Geert aanhaalde dat er door één Cochrane reviewer een fout is gemaakt, waardoor er duizenden doden zouden zijn gevallen. Laat hij dan ook zeggen dat door het initiatief van de Cochrane er levens van honderd duizenden zijn gered, omdat eindelijk goed in kaart is gebracht welke therapieën nu wel en welke nu niet effectief zijn. Bij alle studies geldt dat je afhankelijk bent van hoe goed te studie is gedaan, van een juiste statistiek etcetera. Voordeel van geaggregeerde evidence is nu net dat een arts niet alle oorspronkelijke studies hoeft door te lezen om erachter te komen wat werkt (NNR!!!). Stel dat elke arts voor elke vraag ALLE individuele studies moet zoeken, beoordelen en moet samenvatten….. Dat zou, zoals de Cochrane het vaak noemt ‘duplication of effort’ zijn. Maar wil je precies weten hoe het zit, of wil je heel volledig zijn dan zul je inderdaad zelf de oorspronkelijke studies moeten zoeken en beoordelen.
Wel grappig trouwens dat 22 van de 70 artikelen waarvan Geert medeauteur is tot de geaggregeerde evidence (inclusief Cochrane Reviews) gerekend kunnen worden….. Zou hij de lezers ook afraden deze artikelen te selecteren? 😉

Voor wat betreft het zoeken via de MeSH. Ik denk dat weinig ‘zoekers’ louter en alleen op MeSH zoeken. Wij gebruiken ook tekstwoorden. In hoeverre er gebruik van gemaakt wordt hangt erg van het doel en de tijd af. Je moet steeds afwegen wat de voor- en de nadelen zijn. Door geen MeSH te gebruiken, maak je ook geen gebruik van de synoniemen functie en de mogelijkheid tot exploderen (nauwere termen meenemen). Probeer maar eens in een zoekactie alle synoniemen voor kanker te vinden: cancer, cancers , tumor, tumour(s), neoplasm(s), malignancy (-ies), maar daarnaast ook alle verschilende kankers: adenocarcinoma, lymphoma, Hodgkin’s disease, etc. Met de MeSH “Neoplasms” vind je in een keer alle spellingswijzen, synoniemen en alle soorten kanker te vinden.

Maar in ieder geval heeft Geert ons geconfronteerd met een heel andere zienswijze en ons een spiegel voorgehouden. Het is soms goed om even wakkergeschud te worden en na te denken over je eigen (soms te ?) routinematige aanpak. Geert ging niet de uitdaging uit de weg om de 2 zoekmethodes met elkaar te willen vergelijken. Dus wie weet wat hier nog uit voortvloeit. Zouden we tot een consensus kunnen komen?

De volgende praatjes waren weliswaar minder provocerend, maar toch zeker de moeite waard.

De web 2.0-goeroe Wouter Gerritsma (WoWter) praatte ons bij over web 2.0, zorg 2.0 en (medische) bibliotheek 2.0. Zeer toepasselijk met zeer moderne middelen: een powerpointpresentatie via slideshare te bewonderen en met een WIKI, van waaruit hij steeds enkele links aanklikte. Helaas was de internetverbinding af en toe niet zo 2.0, zodat bijvoorbeeld deze beeldende YOU TUBE-uitleg Web 2.0 … The machine is us/ing us niet afgespeeld kon worden. Maar handig van zo’n wiki is natuurlijk dat je het alsnog kunt opzoeken en afspelen. In de presentatie kwamen wat practische voorbeelden aan de orde (bibliotheek, zorg, artsen) en werd ingegaan op de verschillende tools van web 2.0: RSS, blogs, gepersonaliseerde pagina’s, tagging en wiki’s. Ik was wel even apetrots dat mijn blog alsmede dat van de bibliotheker even als voorbeeld getoond werden van beginnende (medische bieb) SPOETNIKbloggers. De spoetnikcursus en 23 dingen werden sowieso gepromoot om te volgen als beginner. Voor wie meer wil weten, kijk nog eens naar de wiki: het biedt een mooi overzicht.

Als laatsten hielden Tanja van Bon en Sjors Clemens een duo-presentatie over e-learning. Als originele start begonnen ze met vragen te stellen in plaats van ermee te eindigen. Daarna gaven ze een leuke introductie over e-learning en lieten ze zien hoe ze dit in hun ziekenhuis implementeerden.

Tussen en na de lezingen was er ruim tijd om met elkaar van gedachten te wisselen, aan het slot zelfs onder genot van een borrel voor wie niet de BOB was. Zeker een heel geslaagde dag. Hier ga ik vaker naar toe!


met de W: ik zie dat de bibliotheker inmiddels ook een stukje heeft geschreven over de lezing van Geert van der Heiden. Misschien ook leuk om dit te lezen.